با اجرایی شدن دستورالعمل معاملات بازار ارز تجاری مرکز مبادله ارز و طلای ایران، کلیه صادرکنندگان مشمول بند (2) ماده (8) آییننامه اجرایی تبصره (۶) بند (ح) ماده (۲) مکرر قانون مبارزه با قاچاق کالا و ارز مصوب سال ۱۴۰۱ هیأت وزیران با اصلاحات و الحاقات بعدی، در چارچوب مقررات ناظر بر برگشت ارز حاصل از صادرات و سایر مقررات مرتبط، میتوانند به عنوان «متقاضی فروش»، از طریق بانک عامل، ارز حاصل از صادرات خود را در سامانه ارز تجاری مرکز مبادله ایران به فروش رسانند.
این سامانه به عنوان یک پل ارتباطی حیاتی بین صادرکنندگان و واردکنندگان، شرایطی را فراهم میآورد که بازرگانان بتوانند ارز خود را به صورت شفاف و قانونی در بازار مبادله کنند.
مزایای سامانه ارز تجاری مرکز مبادله ارز و طلای ایران:
- شفافیت و اطمینان: با استفاده از این سامانه، بازرگانان میتوانند اطمینان حاصل کنند که معاملات ارزی آنها در یک بستر قانونی و شفاف انجام میشود، که به کاهش ریسکهای احتمالی کمک میکند.
- دسترسی آسان: این سامانه برای بازرگانان، فرآیند معاملات ارزی را ساده و آسان میکند. شرکتها و افراد متقاضی خرید یا فروش ارز به راحتی میتوانند به سامانه ارز تجاری دسترسی پیدا کنند و معاملات خود را انجام دهند.
- حمایت از بازرگانان: با راهاندازی این سامانه، دولت به بازرگانان کمک میکند تا به راحتی از یک سو ارزهای حاصل از صادرات خود را به فروش رسانند و از سوی دیگر تعهدات ارزی صادراتی خود را رفع نمایند.
نکته مهم در خصوص نحوه فعالیت در سامانه ارز تجاری مرکز مبادله ارز و طلای ایران آن است که در حال حاضر، صرفاً بانکهای عامل میتوانند به نیابت از واردکنندگان و صادرکنندگان اقدام به معامله در سامانه مذکور نمایند. بنابراین در حال حاضر، واردکنندگان و صادرکنندگان تا اطلاع ثانوی امکان دسترسی و کاربری مستقیم در سامانه ارز تجاری را ندارد.
در ادامه با نحوه ثبت سفارش خرید و ثبت سفارش فروش ارز در سامانه ارز تجاری مرکز مبادله ارز و طلای ایران بیشتر آشنا میشویم. به منظور آشنایی با سامانه ارز تجاری، ضروری است پیش از آن با سایر سامانههای ارزی کشور که توسط بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران مدیریت میشود نیز آشنا شویم.
در این مقاله میخوانید
1.سامانه جامع ارزی
به منظور دسترسی به سامانه ارز تجاری، کاربر بانک عامل صرفاً پس از ایجاد دسترسی لازم توسط ستاد آن بانک، امکان ورود به سامانه جامع ارزی را پیدا میکنند. توجه به این نکته ضروری است که ورود به سامانه ارز تجاری از طریق سامانه جامع ارزی که متعلق به بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران است امکانپذیر است. در این راستا، کاربر پس از وارد کردن نام کاربری و رمز عبور خود وارد سامانه جامع ارزی میشود. در صورت فعال شدن دسترسی کاربر، در منو سمت راست سامانه، بخشی تحت عنوان «کاربری معاملات» قرار دارد که از طریق آن وارد سامانه معاملات ارزی میشود.
2. سامانه معاملات ارزی
این سامانه برای ایجاد مجوزهای خرید یا فروش ارز و همچنین دسترسی به تاریخچه معاملات هر بانک طراحی شده است. در منو سمت راست سامانه سه بخش قرار دارد: 1) درخواست خرید، 2) درخواست فروش و 3) تاریخچه معاملات. بر این اساس، به منظور انجام معاملات، کاربر ابتدا نیازمند ثبت مجوز خرید یا فروش است.
2.1 ایجاد مجوز خرید
در صورتی که بازرگان درخواست خرید ارز داشته باشد، میتواند از طریق منو سمت راست سامانه معاملات ارزی با انتخاب گزینه «درخواست خرید» و سپس فشردن دکمه «ایجاد مجوز خرید» اطلاعات تکمیلی را وارد نماید. در این راستا، کاربر باید ابتدا اطلاعات ثبت سفارش و ردیف تخصیص را وارد نموده و دکمه «جستجوی تخصیص» را بفشارد. در صورت وجود تخصیص مورد نظر، اطلاعات تکمیلی مربوط به ثبت سفارش در سامانه مذکور به نمایش در میآید. در صورتی که فیش مذکور دارای اعتبار و تعهد باشد و محل تأمین آن نیز مرکز مبادله ارز و طلای ایران باشد، با فشردن دکمه «ثبت درخواست» میتوان مجوز خرید را ایجاد کرد.
2.2 ایجاد مجوز فروش
برای ایجاد مجوز فروش، ابتدا باید از منوی سمت راست سامانه گزینه درخواست فروش را انتخاب کرده و سپس با فشرده دکمه «ایجاد مجوز فروش»، اطلاعات موردنیاز را تکمیل نمود. پس از ثبت شناسه ملی متقاضی فروش، ضروری است که نوع، منشأ و میزان ارز مورد نظر جهت فروش در قسمتهای مربوطه وارد شود. پس آن باید پروانههای صادراتی مربوطه نیز ثبت شود.
نکته حائز اهمیت آن است که در بخش سفارشگذاری فروش، فقط میتوان ارز انتخابی که مجوز فروش آن ایجاد شده است را انتخاب کرد و به فروش رساند. در این بخش میتوانید چندین پروانه صادراتی را در یک مجوز فروش ثبت کنید تا بتوانید آنها را به صورت تجمیعی رفع تعهد نمایید. با فعالسازی گزینه تأیید مربوط به «تضمین وجود ارز و امکان کارسازی معاملات آن» مجوز فروش ایجاد میشود.
3. سامانه ارز تجاری مرکز مبادله ایران
پس از ایجاد مجوزهایی که قصد معامله آن را دارید، با فشردن روی دکمه «مرکز مبادله ایران» در فهرست سمت راست صفحه، وارد سامانه معاملات مرکز مبادله ارز و طلای ایران میشوید. پس از ورود، در بالای صفحه بخشهای مختلف سامانه قابل مشاهده است. در تب اول تحت عنوان «مجوزها»، مجوزهای ثبت شده قرار دارد. در صورتی که در بازه زمانی معاملات باشید با کلیک روی عبارت «سفارشگذاری» میتوانید سفارش موردنظر خود (خرید یا فروش) را ثبت کنید.
3.1 سفارشگذاری خرید
پس از کلیک روی دکمه «سفارشگذاری»، وارد صفحه اختصاصی سفارشگذاری میشوید. در بخش سفارش خرید، باید اطلاعاتی را به تفکیک زیر وارد نمایید:
1) نوع و منشأ ارز که میتوانید هر نوع ارزی که در زمان ثبت درخواست خرید، بازار آن فعال است را انتخاب کنید.
2) قیمت پیشنهادی واحد ارز که منظور از آن مبلغ ریالی شما برای خرید یک واحد از ارز انتخابی باشد. مبلغ مذکور باید مابین حداقل و حداکثر نرخ معاملاتی آن روز باشد که در پایین همان صفحه قابل مشاهده است.
3) حجم دریافتی ذینفع، که منظور از آن میزان ارزی است که قصد خرید آن را دارید که حداکثر به میزان باقیمانده حجم مجوز خرید است.
4) کارمزد تبدیل و حواله که مراد از آن، درصد کارمزد ارزی است که بابت تبدیل و انتقال ارز به ذینفع نهایی از واردکننده دریافت میکنید. کارمزد مذکور پس از توافق بین بانک و واردکننده تعیین شده و در این بخش وارد میشود. دقت داشته باشید، کارمزد مذکور نباید از سقف کارمزدی تعیین شده توسط بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران که در همان صفحه قابل مشاهده است، بیشتر باشد.
پس از وارد کردن موارد مذکور، میتوان دکمه محاسبه را کلیک نمود. پس از فشردن دکمه محاسبه، میزان ارز ناخالص به صورت خودکار محاسبه شده و به نمایش گذاشته میشود. همچنین میزان کارمزدهای ارزی و ریالی و در نهایت مجموع ریال مورد نیاز برای ثبت این سفارش را مشاهده میکنید. برای ثبت نهایی این سفارش باید کیف پول بانک حداقل به میزان جمع کل مبلغ سفارش شارژ شده باشد. پس از شارژ کیف پول با زدن دکمه تأیید پیشفاکتور سفارش به شما ارائه میشود. در صورت تأیید پیشفاکتور، با فعالسازی تعهدات میتوانید سفارش خود را نهایی کنید.
3.2 سفارشگذاری فروش
برای سفارشگذاری فروش، با کلیک بر روی دکمه سفارشگذاری، برای هر مجوز معتبر وارد صفحه سفارشگذاری فروش میشوید. در صورتی که برای اولین بار در حال سفارشگذاری برای صادرکننده هستید، ابتدا باید شماره شبای متعلق به آن صادرکننده را وارد کرده و سپس وارد صفحه سفارشگذاری شوید. در این مرحله قیمت پیشنهادی واحد ارز و حجم ناخالص فروش خود را ثبت کرده و دکمه محاسبه را کلیک کنید. پس از زدن دکمه سفارش و تأیید پیشفاکتور با فعالسازی دکمه تعهدات، میتوانید سفارش را نهایی کنید. همچنین میتوانید در بخش «سفارشها» تمام سفارشهای فعال خود را مشاهده کنید.
3.3 فرآیند جورسازی (مچینگ)
در پایان هر بازه معاملاتی، سفارشگذاری بسته شده و پس از تایید ناظر بازار، عملیات جورسازی انجام میشود. این عملیات به نحوی صورت میگیرد که معاملات خرید با مبلغ سفارش گذاشته شده یا کمتر از آن جور میشود. معاملات فروش نیز با مبلغ سفارش گذاشته شده یا بیشتر از آن تطابق خواهند یافت.
3.4 مشاهده معاملات
پس از انجام جورسازی، معاملات ارزی در سامانه ارز تجاری منعقد خواهند شد که میتوانید در تب «معاملات» آن را مشاهده کنید. در سفارشهای فروش امکان دارد بخشی از سفارش به فروش برسد و بخش دیگر به فروش نرسد. در مقابل، در سفارشهای خرید اینگونه نیست و یا تمام ارز خریداری میشود یا اصلا معامله صورت نمیگیرد (جورسازی صورت نمیگیرد). علاوه بر آن، سهم ریالی فروشنده ارز در روز کاری بعد از معامله به صورت ریالی و خودکار به حسابش منتقل شده و بلافاصله رفع تعهد صادراتی میشود. کارمزد ریالی بانک نیز در کیف پول کارمزد آن بانک شارژ میشود که هر زمان میتواند نسبت به برداشت آن اقدام نماید.
3.5 فرآیند پایاپای
در پایان هر روز معاملاتی، عملیات پایاپای ارزی بین بانکها انجام میشود تا حجم انتقال ارز بین کارگزاران بانک به حداقل برسد. پس از انجام عملیات کاربر بانک میتواند نتیجه پایاپای را در تب «اتاق پایاپای» سامانه ارز تجاری مشاهده نماید. در این بخش تمام ارزهایی که در پایان روز بدهکار یا بستانکار هستند قابل مشاهده است. هر بانک در مهلت مقرر فرصت دارد تا بدهی خود را تسویه و در سامانه به ثبت رساند. بانک بستانکار نیز پس از دریافت ارز باید این مورد را در سامانه ثبت و این انتقال را مختومه نماید. در صورت تأخیر در انتقال ارز از سوی بانک مبدأ، بانک مذکور مطابق با ضوابط بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران، دچار محدودیتهای معاملاتی خواهد شد.
3.6 کیف پول
با کلیک بر روی تب «پروفایل» میتوان به کیفپولهای بانک در سامانه ارز تجاری دسترسی پیدا نمود. هر بانک دو کیف پول دارد که کیف پول اول، مربوط به حساب ریالی آن بانک و دومی مربوط به کارمزدهای ریالی آن بانک است.
در صورتی که کسب و کارتان مرتبط با صادرات یا واردات کالا و خدمات است و در فرآیند تخصیص و تأمین ارز و رفع تعهد ارزی نیازمند دریافت خدمات حقوقی هستید، کارشناسان و وکلای لگاتک آماده ارائه مشاوره و خدمات حقوقی به شما هستند.